Tự mình có an toàn khi chặt hạ một cây không?
Thông thường là **không**. Chặt hạ cây có vẻ đơn giản nếu chỉ nhìn từ mặt đất, nhưng có thể trở nên nguy hiểm rất nhanh do trọng lượng, chiều cao, phần mục ẩn bên trong, mái nhà/hàng rào/khu vực xung quanh và **đường dây điện**.
Vì sao tự làm chặt hạ cây rất rủi ro
Cây không rơi giống như một cảnh quay trong phim “đẹp mắt” và gọn gàng. Cây có thể xoắn lại, tách ra, bật “giật” về phía sau, rơi các cành nặng bất ngờ, hoặc đổ trúng thứ mà bạn không hề dự đoán. Ngay cả một cây nhỏ cũng có thể gây thương tích nghiêm trọng hoặc làm hư mái nhà, xe hơi, hàng rào, sân hiên, hoặc đường dây tiện ích.
Vấn đề chính là hầu hết chủ nhà không thể đánh giá đầy đủ rủi ro chỉ từ mặt đất. Cây có thể nhìn vẫn vững chắc nhưng lại có thối rỗng bên trong, vết nứt, chỗ nối cành yếu, gỗ chết, tổn thương rễ, hoặc độ nghiêng sẽ khiến cây di chuyển theo cách khác khi bạn cắt.
Những nguy cơ thường gặp gồm:
- Rơi ngã từ thang, mái nhà, hoặc chính cây
- Chấn thương khi dùng cưa xích và hiện tượng “giật lùi” (kickback)
- Cành quay bạt, gãy, hoặc bật theo kiểu barber-chair khi đang cắt
- Phần mục ẩn khiến thân cây đổ theo hướng “sai”
- Làm hư các tài sản lân cận như nhà cửa, nhà kho, hàng rào, hồ bơi, lối đi, lối lái xe, và khu đất của hàng xóm
- Gây chấn thương cho người hỗ trợ, trẻ em, thú cưng, hoặc người đi ngang qua
- Va chạm với đường dây điện, có thể gây chết người
Nếu cây đang đổ, nghiêng, hoặc vướng lên/treo gần hoặc trên đường dây điện: hãy đứng lui ra, giữ mọi người tránh xa và gọi công ty điện lực và 911 trước. Không chạm vào cây, dây điện, hoặc bất cứ thứ gì có thể đang chạm vào dây.
Nếu bạn đang xử lý thiệt hại do bão, hãy bắt đầu với hướng dẫn an toàn với cây sau bão và dùng một công ty cây được cấp phép, đã mua bảo hiểm để thực hiện công việc.
Khi nào chủ nhà không nên tự làm
Ngoài đời thật, câu trả lời rất đơn giản: nếu có bất kỳ rủi ro đáng kể nào, đừng tự làm.
Bạn nên thuê một công ty cây được cấp phép và đã mua bảo hiểm, đồng thời tự kiểm tra bảo hiểm trách nhiệm dân sự và bảo hiểm bồi thường tai nạn lao động của họ nếu có bất kỳ điều nào sau đây:
- Cây ở gần nhà, gara, hàng rào, lối đi/đường lái xe, vỉa hè, đường phố, khu vực tự hoại (septic), hồ bơi, hoặc tài sản của hàng xóm.
- Cây ở gần dây điện trên cao hoặc đường dây dịch vụ.
- Cây đủ cao để bất kỳ phần nào cũng có thể đâm/trúng một công trình nếu cây đổ sai hướng.
- Cây đang chết, chết một phần, rỗng, bị nứt, bị hư do bão, bị bật gốc, hoặc đang nghiêng.
- Cành lớn nằm trên mái nhà hoặc treo phía trên nơi người đi bộ hoặc đỗ xe.
- Bạn sẽ phải leo lên, dùng dây thừng, làm việc từ thang, hoặc cắt cao hơn ngang vai.
- Bạn chưa được đào tạo đầy đủ để dùng cưa xích, lắp đặt hệ dây (rigging) và tháo dỡ có kiểm soát.
Nguyên tắc tốt: nếu bạn đang tự hỏi liệu có an toàn không, thì đó gần như chắc chắn là việc dành cho chuyên nghiệp.
Để nhận biết dấu hiệu rủi ro, xem dấu hiệu của một cây nguy hiểm. Còn để biết công việc cần làm là gì, một công ty cây địa phương có thể đánh giá xem chặt hạ cây có phải là lựa chọn phù hợp hay việc tỉa cành/cắt tỉa hoặc phương án khác sẽ hợp lý hơn.
Ngoài ra, hãy nhớ rằng một số thành phố/huyện có quy định xin giấy phép cho các cây được bảo vệ, cây có giá trị lịch sử, cây nằm gần đường phố, hoặc một số cây lớn nhất định. Hãy hỏi thành phố hoặc quận của bạn trước khi bắt đầu làm việc. Đây là thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý.
Các công ty chặt hạ cây làm nhiều hơn so với hầu hết các công việc tự làm
Đội cây chuyên nghiệp làm nhiều hơn là chỉ cắt gỗ. Với những công việc có rủi ro cao hơn, họ sẽ lên kế hoạch khu vực cây rơi, quản lý hệ dây thừng, kiểm soát chuyển động của cành, bảo vệ các công trình và dọn dẹp mảnh vụn an toàn.
Nhiều chủ nhà đánh giá thấp những yếu tố ảnh hưởng đến công việc:
- Kích thước và loài cây
- Độ nghiêng và cách phân bổ trọng lượng
- Mục rỗng/thối, khoang rỗng và thiệt hại do bão
- Khả năng tiếp cận cho xe tải, máy nghiền cành (chipper) và thiết bị
- Các điểm dễ bị ảnh hưởng như mái nhà, cửa sổ, hàng rào, dàn AC và nhà kho
- Dọn dẹp và chuyển đi/bốc dỡ mảnh vụn
- Mài bỏ gốc (stump grinding) sau khi chặt hạ
Với một cây có rủi ro, hãy hỏi công ty có sử dụng hoặc đề xuất một arborist (ISA-certified arborist) để đánh giá hay không. Điều này không có nghĩa là mọi thành viên trong đội đều là arborist. Nó có nghĩa là bạn đang tăng cơ hội nhận được một quá trình đánh giá cẩn thận hơn.
Trước khi thuê bất kỳ ai:
- Yêu cầu phạm vi công việc bằng văn bản
- Xác nhận có bao gồm vận chuyển bỏ đi (haul-away) và mài gốc hay không
- Tự kiểm tra giấy phép, bảo hiểm trách nhiệm dân sự và bảo hiểm bồi thường tai nạn lao động
- Hỏi họ sẽ bảo vệ tài sản của bạn trong suốt quá trình làm việc như thế nào
- Không bao giờ trả toàn bộ số tiền trước
TreelineLocal là dịch vụ ghép nối miễn phí. Chúng tôi giúp bạn kết nối với các công ty cây địa phương để bạn có thể so sánh báo giá, chọn ai để thuê và kiểm soát khoản thanh toán cuối cùng. Bạn có thể bắt đầu tại đây: get matched.
Chặt hạ cây thường tốn bao nhiêu
Tự làm có thể trông rẻ hơn lúc đầu, nhưng chỉ cần một sai lầm cũng có thể tốn nhiều hơn rất nhiều so với việc thuê đội ngũ chuyên nghiệp.
Mức chi phí phổ biến tại Mỹ là ước tính, không phải báo giá chính thức:
- Chặt hạ cây: khoảng $400-$2,000+
- Tỉa/cắt tỉa cây: khoảng $250-$1,200
- Mài gốc: khoảng $100-$500
- Dọn dẹp khẩn cấp hoặc do bão: khoảng $500-$5,000+
Giá thực tế phụ thuộc vào:
- Kích thước và loài của cây
- Vị trí và mức độ tiếp cận
- Các rủi ro như đường dây điện, phần mục rỗng, độ nghiêng hoặc thiệt hại do bão
- Liệu cành cần phải được hạ xuống theo từng mảnh hay không
- Vận chuyển và dọn dẹp mảnh vụn
- Chi phí nhân công và xử lý rác thải tại địa phương của bạn
Chặt hạ quy mô lớn, công việc cần cẩu, khu vực khó tiếp cận và thiệt hại do bão nặng có thể tốn hơn các khoảng trên.
Nếu bạn muốn có cảm nhận về giá trước khi gọi điện, xem chi phí làm cây.
Hãy cẩn thận sau các trận bão. Một số đội làm tốt việc khẩn cấp, nhưng các người gõ cửa kiểu “săn bão” cũng có thể xuất hiện. Nếu có ai đó gõ cửa, thúc ép, đòi tiền mặt hoặc yêu cầu trả toàn bộ ngay từ đầu, hãy chậm lại. Hãy xác minh công ty trước khi đồng ý bất cứ điều gì.
Cách xử lý an toàn hơn cho công việc này
Nếu bạn nghĩ rằng cây có thể cần được hạ xuống, đây là hướng đi thông minh dành cho chủ nhà:
- Giữ mọi người tránh xa khu vực nếu cây bị nứt, nghiêng, rơi cành hoặc bị hư do bão.
- Nếu cây nằm trên hoặc gần đường dây điện, hãy đứng lui và gọi công ty điện lực và 911.
- Chụp vài tấm ảnh từ khoảng cách an toàn.
- Được ghép nối với các công ty địa phương và yêu cầu báo giá bằng văn bản.
- Ưu tiên công ty được cấp phép, đã mua bảo hiểm và có thể cung cấp bằng chứng. Với câu hỏi đánh giá, hãy ưu tiên một arborist được chứng nhận ISA.
- So sánh phạm vi công việc thật kỹ. Đảm bảo bạn biết có bao gồm dọn dẹp, vận chuyển gỗ (log hauling) và mài gốc hay không.
- Tuyệt đối không ký khi bị gây áp lực. Không bao giờ trả toàn bộ số tiền trước.
Cách này có thể chậm hơn so với việc cầm cưa lên làm ngay, nhưng nhìn chung an toàn hơn rất nhiều và thường cũng rẻ hơn so với việc sau đó phải trả chi phí bệnh viện hoặc yêu cầu bồi thường thiệt hại tài sản.
Nếu bạn muốn được hỗ trợ tìm các công ty địa phương để so sánh, TreelineLocal có thể giúp bạn làm điều đó miễn phí.
Tự mình chặt hạ cây thường không an toàn. Nếu cây lớn, bị hư, nghiêng, ở gần nhà, hoặc ở gần đường dây điện, hãy thuê một công ty cây được cấp phép và đã mua bảo hiểm, tự xác minh phạm vi bảo hiểm của họ, lấy toàn bộ công việc bằng văn bản và không bao giờ trả toàn bộ số tiền trước.