Rễ cây có thể làm hỏng móng nhà hoặc đường ống không?

Rễ cây thực sự làm gì, và thường không làm gì

Rễ cây có thể gây ra vấn đề, nhưng nhiều khi lại bị đổ lỗi cho những hư hỏng bắt nguồn từ nơi khác.

Ở nhiều ngôi nhà, rễ không “đâm xuyên” qua móng bê tông chắc chắn. Thường hơn là rễ phát triển ở những chỗ nơi nước và oxy dễ tìm hơn. Vì vậy, rễ có thể đi theo các vết nứt li ti, mối nối bị hở, các đường cống đất sét cũ, hoặc những khu vực đất đã bị dịch chuyển nhiều. Khi rễ “chui” vào điểm yếu, chúng có thể làm vấn đề trở nên nặng hơn.

Với móng nhà, rủi ro thường là gián tiếp:
- Rễ có thể hút bớt độ ẩm từ một số loại đất, đặc biệt là đất có nhiều đất sét.
- Đất khô lại rồi co rút có thể góp phần gây dịch chuyển hoặc lún.
- Các rễ lớn nằm gần nền bê tông nông, lối đi, sân, hoặc bức tường chắn thấp có thể nâng các bề mặt cứng lên theo thời gian.

Với đường ống, rủi ro thường là xâm nhập vào những khe hở sẵn có:
- Các đường ống thoát nước cũ và cống rãnh cũ có mối nối thường là mục tiêu phổ biến.
- Rễ bị thu hút bởi độ ẩm rò rỉ qua những khe hở nhỏ.
- Khi đã vào bên trong, rễ có thể dày lên và làm chậm hoặc tắc dòng chảy.

Chính vì vậy, hai ngôi nhà trên cùng một con phố có thể có kết quả rất khác nhau. Một cây sồi trưởng thành cách 25 feet (khoảng 7,6 mét) có thể không gây rắc rối. Nhưng một cây nhỏ hơn ở gần hơn nhiều đường cống đất sét cũ có thể khiến tình trạng ứ nghẽn lặp lại.

Nếu bạn đang thấy dấu hiệu của vấn đề cây rộng hơn, hãy xem dấu hiệu cây có nguy cơ nguy hiểm. Nếu cần giúp tìm đúng công ty, bạn có thể được ghép đối tác miễn phí.

Quan trọng: TreelineLocal là dịch vụ ghép đôi miễn phí. Chúng tôi không kiểm tra cây, không chẩn đoán móng nhà, và không đưa ra lời khuyên kỹ thuật, về ống nước (plumbing) hoặc pháp lý. Để đánh giá cây, hãy ưu tiên arborist được chứng nhận bởi ISA và luôn thuê công ty cây được cấp phép và có bảo hiểm. Tự mình kiểm tra giấy phép, cùng với bảo hiểm trách nhiệm và bảo hiểm tai nạn lao động trước khi bắt đầu công việc.

Khi nào khả năng hư hỏng do rễ cao hơn

Một số tình huống làm tăng khả năng gặp rắc rối.

1. Cây rất gần nhà hoặc đường cống
Một loài cây lớn được trồng sát nền nhà, đường lái xe (driveway), hoặc đường ống chôn dưới đất sẽ có ít “không gian” để phát triển mà không ảnh hưởng đến thứ gì đó.

2. Đất nở ra và co lại nhiều
Đất có nhiều đất sét có thể di chuyển mạnh hơn khi độ ẩm thay đổi. Ở các khu vực này, rễ có thể góp phần làm đất quanh móng khô đi.

3. Đường ống cũ hơn hoặc đã bị hư
Các đường ống đất sét cũ, Orangeburg, gang đúc (cast iron), hoặc các tuyến lắp ghép kém thường dễ cho rễ xâm nhập hơn so với đường ống mới, lắp đúng cách.

4. Bạn bị các triệu chứng của hệ thống thoát nước lặp lại
Nước thoát chậm ở nhiều thiết bị, bồn cầu kêu ọc ọc (gurgling), mùi hôi từ hệ thống thoát, hoặc tình trạng ứ nghẽn lặp lại sau nhiều năm sử dụng bình thường có thể cho thấy vấn đề nằm ở đường cống. Rễ cây là một trong những nguyên nhân có thể.

5. Thấy nền cứng gần đó bị nhấc lên hoặc nứt
Rễ có thể làm bật (heave) vỉa hè, sân, các đoạn tường thấp và đường lái xe. Điều này không phải lúc nào cũng có nghĩa là chính móng nhà đang hỏng, nhưng vẫn nên kiểm tra.

6. Cây phát triển nhanh và hút nước nhiều
Loài cây, tuổi cây, sức khỏe và điều kiện địa phương đều quan trọng. Một cây lớn, phát triển mạnh ở khu vực khô hạn có thể hút khá nhiều độ ẩm từ lớp đất xung quanh.

Hãy nhớ rằng không phải mọi vết nứt đều do rễ. Móng nhà có thể nứt do lún, vấn đề thoát nước, đầm nén kém, chu kỳ đóng-băng tan-băng (freeze-thaw), rò rỉ đường ống, hoặc do tuổi công trình. Đường ống có thể hỏng vì ăn mòn, đất bị dịch chuyển, và các mối nối cũ. Đánh giá tốt sẽ so sánh tất cả các nguyên nhân có khả năng, không chỉ riêng cây.

Những dấu hiệu cần để ý quanh ngôi nhà bạn

Hãy tìm các “mẫu” rõ ràng, thay vì chỉ dựa vào một dấu hiệu đơn lẻ.

Các dấu hiệu cảnh báo có thể liên quan đến đường ống hoặc cống
- Nhiều lần bị nghẹt cống, đặc biệt là ở hơn một đường thoát
- Bồn cầu kêu ọc ọc khi bồn rửa hoặc bồn tắm xả nước
- Các mảng đất ướt, xanh bất thường, hoặc bị lún ở sân dọc tuyến đường cống
- Mùi nước thải nặng bên ngoài hoặc trong tầng hầm
- Tình trạng ứ nghẽn cứ tái diễn sau khi thông bằng vòi lò xo (snaking)

Các dấu hiệu cảnh báo có thể liên quan đến móng hoặc sự dịch chuyển của đất
- Vết nứt mới trên tường thạch cao bên trong hoặc gạch bên ngoài
- Cửa hoặc cửa sổ đột nhiên bị kẹt
- Khoảng hở quanh khuôn (trim), sàn, hoặc tủ
- Sàn không đều hoặc nghiêng
- Vết nứt ở sân, lối đi hoặc đường lái xe gần các rễ cây lớn

Các dấu hiệu liên quan đến cây
- Cây lớn ở gần nhà, gara, đường lái xe, hoặc tuyến đường điện/ngầm tiện ích đã biết
- Rễ nổi dần rõ hơn theo thời gian
- Cây nghiêng đột ngột, đất bị nhấc lên ở gốc, hoặc hư hỏng rễ sau khi đào rãnh

Một vài lưu ý:
- Một vết nứt mảnh như sợi tóc không chứng minh chắc chắn do rễ.
- Một lần bồn rửa bị nghẹt không chứng minh là do rễ trong đường cống.
- Cắt rễ mà không có kế hoạch có thể khiến cây không ổn định hoặc không khỏe.

Nếu cây đang nghiêng vào hoặc chạm vào đường dây điện, hoặc một cơn bão đã làm một phần cây đổ gần đường dây, hãy đứng lùi lại, giữ người khác tránh xa, rồi gọi công ty điện lực và 911 trước. Không chạm vào cây, cành, hàng rào, hoặc bất kỳ thứ gì đang tiếp xúc với đường dây. Để biết thêm về tình huống sau bão, xem an toàn cho cây sau bão.

Nên làm gì tiếp theo mà không làm vấn đề nặng hơn

Bắt đầu từ những bước đơn giản. Ghi lại những gì bạn thấy. Sau đó gọi đúng chuyên gia.

1. Ghi ra các triệu chứng
Ghi chú khi nào nước thải bị trào ngược/ứ nghẽn, vết nứt đang phát triển ở đâu, và liệu vấn đề có xuất hiện sau những đợt mưa lớn hoặc những ngày khô hạn hay không.

2. Chụp ảnh
Chụp các vết nứt, bê tông bị nhấc, các chỗ đất sân bị ướt, và khoảng cách của cây so với ngôi nhà.

3. Loại trừ vấn đề ống nước trước khi đi đến kết luận khi có liên quan đến hệ thống thoát nước
Thợ sửa ống nước có thể dùng camera trong cống để xác nhận có rễ hay không và rễ ở vị trí nào. Cách này giúp bạn tránh phải đoán mò.

4. Đánh giá cây bởi arborist được chứng nhận ISA
Hỏi liệu cây có khỏe không, các rễ lớn có khả năng nằm cách bao xa, và việc cắt tỉa rễ có thể gây rủi ro về an toàn hay không.

5. Nhận báo giá và phạm vi công việc bằng văn bản
Với mọi công việc trên cây, hãy hỏi thật rõ sẽ làm gì, phần dọn dẹp/vận chuyển rác thải (debris haul-away) bao gồm những gì, và việc stump grinding hoặc xử lý rễ có được tính trong gói hay không.

6. Tự so sánh các báo giá
Dùng kiểm tra để chọn công ty cây để hỗ trợ so sánh các mức giá. Bạn là người quyết định thuê ai. Bạn là người thanh toán cuối cùng. Không bao giờ trả toàn bộ số tiền trước.

7. Kiểm tra quy định xin phép nếu có đề xuất tháo bỏ
Một số thành phố và HOA có quy định đối với cây được bảo vệ hoặc cây di sản. Hỏi thành phố quy định gì áp dụng trước khi bắt đầu công việc. Thông tin này chỉ để hoạch định chung, không phải lời khuyên pháp lý.

Không tự cắt rễ gần nhà, gần đường cống hoặc tường chắn. Việc đó có thể làm cây bị tổn thương, trở nên không ổn định, hoặc khiến hư hại nặng hơn và phải sửa chữa lớn hơn sau này. Công việc trên cây nguy hiểm và có mức độ trách nhiệm pháp lý cao, vì vậy hãy thuê công ty cây được cấp phép và có bảo hiểm và tự kiểm tra bảo hiểm.

Nếu việc tháo bỏ hoặc cắt tỉa trở thành một phần của kế hoạch, chi phí thường chỉ là ước tính. Nhiều trường hợp tháo bỏ cây khoảng $400-$2,000+, cắt tỉa thường khoảng $250-$1,200, và stump grinding thường khoảng $100-$500. Các công việc lớn, phức tạp, cần cẩu hoặc khẩn cấp có thể tốn hơn. Giá thực tế phụ thuộc vào kích thước và loài cây, vị trí và lối tiếp cận, các rủi ro, phần dọn dẹp/vận chuyển rác thải, và khu vực của bạn. Bạn có thể xem các khoảng giá cây rộng hơn.

Những giải pháp thường được chủ nhà nghe nói đến

Không có một cách khắc phục duy nhất cho mọi vấn đề liên quan đến rễ. Câu trả lời tốt nhất phụ thuộc vào việc thứ gì thực sự đang hỏng.

• Thông đường ống hoặc cắt rễ bên trong đường cống: Có thể khôi phục dòng chảy trong một thời gian, nhưng nếu đường ống đã gãy mối nối hoặc có các vết nứt lớn, rễ cây thường sẽ quay lại.
• Sửa chữa hoặc thay thế đường ống: Đôi khi là giải pháp lâu dài nếu tuyến ống đã cũ hoặc bị hư.
• Lắp đặt tấm chắn rễ (root barrier): Trong một số trường hợp, chuyên gia có thể đề xuất tấm chắn để chuyển hướng sự phát triển rễ trong tương lai.
• Cắt tỉa có mục tiêu: Đôi khi đủ nếu cây có thể được quản lý an toàn mà không làm mất ổn định.
• Tháo bỏ (removal): Thường là lựa chọn cuối cùng khi cây có nguy cơ tiếp diễn, có vấn đề cấu trúc nghiêm trọng, hoặc gây xung đột với việc sửa chữa.

Hãy cẩn thận với các lời hứa đơn giản như “chỉ cần cắt rễ là được” hoặc “tháo bỏ cây sẽ sửa được móng”. Những công việc thực tế phức tạp hơn như vậy. Một cây đã chết hoặc mất ổn định có thể trở thành nguy hiểm. Việc móng bị dịch chuyển có thể vẫn tiếp diễn nếu không xử lý luôn vấn đề thoát nước, đất hoặc hệ thống ống nước.

Sau bão, hãy đặc biệt cẩn thận. Những người đi gõ cửa tìm việc làm (storm-chasing door-knockers) có thể đề nghị làm cây nhanh và yêu cầu trả tiền mặt trước. Đừng đồng ý tại chỗ. Hãy lấy phạm vi công việc bằng văn bản, kiểm tra giấy phép và bảo hiểm, và so sánh báo giá trước khi thuê. Nếu bạn muốn được hỗ trợ tìm các công ty địa phương để so sánh, TreelineLocal có thể ghép bạn với các công ty cây được cấp phép và có bảo hiểm miễn phí cho bạn. Các công ty tham gia trả một khoản phí cố định để được liệt kê và ghép đối tác.