Cây đổ trúng nhà tôi — tôi phải làm gì?
Trước hết, hãy bảo vệ con người. Cây nằm trên nhà có thể liên quan đến hư hỏng kết cấu tiềm ẩn, đường dây điện còn sống, đường ống gas bị gãy, và các cành cây không ổn định. Hãy di chuyển cẩn thận, gọi đúng người cần hỗ trợ và đừng để ai ép bạn đưa ra quyết định tệ.
Bắt đầu từ an toàn: đưa người ra khỏi khu vực nguy hiểm, rồi gọi hỗ trợ
Nếu một cây đã đổ vào nhà bạn, hãy xem đó như một mối nguy đang hoạt động. Trần/ mái có thể sập muộn hơn. Cành có thể chuyển dịch. Dây điện vẫn có thể còn sống dù chúng trông có vẻ yên.
- Kiểm tra thương tích. Nếu có ai đó có thể bị thương, hãy gọi 911 ngay.
- Đưa mọi người ra ngoài nếu an toàn để rời đi. Nếu có thể, hãy dùng lối cửa ở xa khu vực bị hư hại. Đừng đi dưới trần bị võng hoặc cành treo lơ lửng.
- Tránh xa ngôi nhà nếu cây đang chạm vào hệ thống điện cung cấp, kéo sập dây, hoặc nghiêng qua kết cấu.
- Nếu cây đang trên hoặc sát đường dây điện, hãy giữ mọi người cách xa và gọi công ty điện lực và 911 trước. Cây đổ hoặc nghiêng gần đường dây điện là tình huống đe dọa tính mạng. Không chạm vào cây, nhà, hàng rào, xe, hoặc mặt đất ướt gần đó nếu có khả năng liên quan đến dây điện.
- Nếu bạn ngửi thấy mùi gas, nghe tiếng xì, hoặc nghi ngờ có sự cố đường ống gas, hãy rời đi ngay và gọi 911 cùng công ty gas của bạn từ một khoảng cách an toàn.
Đừng leo lên mái nhà. Đừng chui vào gác mái để "nhìn nhanh". Đừng tự bắt đầu cắt cành. Làm việc với cây có thể nguy hiểm ngay cả trong điều kiện bình thường. Sau bão hoặc khi có sự cố sập đổ, rủi ro còn cao hơn.
Nếu cây đổ trong thời tiết khắc nghiệt, bạn có thể đọc thêm về các mối nguy ngay lập tức tại đây: an toàn cây sau bão do storm damage.
Gọi ai trước, và mỗi cuộc gọi nhằm mục đích gì
Sau khi mọi người đã ở nơi an toàn, hãy gọi theo thứ tự sau nếu cần:
- 911 nếu có người bị thương, có cháy, tia lửa, dây điện bốc khói, rò rỉ gas, hoặc nguy cơ tức thì.
- Công ty điện lực/điện năng nếu có dây bị rơi xuống, dây bị kéo căng, có tia lửa, hoặc dây đang chạm vào cây hoặc nhà.
- Công ty bảo hiểm nhà của bạn để mở hồ sơ yêu cầu bồi thường (claim). Hỏi họ muốn ghi nhận những bước khẩn cấp nào và liệu có giới hạn cho việc sửa chữa tạm thời hay không.
- Công ty cây được cấp phép, có bảo hiểm để ổn định khẩn cấp và dọn cây khỏi kết cấu.
- Thợ lợp mái hoặc nhà thầu xây dựng tổng quát sau đó, nếu nhà cần sửa chữa kết cấu hoặc mái sau khi cây được dọn an toàn.
Vài lưu ý quan trọng:
- TreelineLocal là dịch vụ ghép cặp miễn phí. Chúng tôi giúp bạn kết nối với các công ty cây được cấp phép và có bảo hiểm. Chúng tôi không tự làm việc cắt tỉa hay dọn cây.
- Yêu cầu công ty cây cung cấp bằng chứng về bảo hiểm trách nhiệm (liability insurance) và bảo hiểm bồi thường tai nạn lao động (workers' compensation). Tự mình kiểm tra cả hai. Đừng chỉ dựa vào logo trên xe tải hoặc ảnh giấy chứng nhận chụp từ điện thoại.
- Để đánh giá, nếu có thể thì hãy ưu tiên arborist (chuyên gia cây) được chứng nhận ISA—đặc biệt nếu cây vẫn còn đứng một phần, bị rối với các cây khác, hoặc nguyên nhân sự cố chưa rõ.
- Lấy phạm vi công việc và giá bằng văn bản trước khi bắt đầu làm. Tuyệt đối không trả toàn bộ số tiền ngay từ đầu.
Nếu bạn cần trợ giúp tìm các công ty để so sánh, bắt đầu tại đây: được ghép cặp. Nếu bạn muốn có danh sách kiểm tra để sàng lọc họ, hãy dùng cách kiểm tra công ty cây.
Cần ghi lại gì trước khi bắt đầu dọn dẹp
Chụp ảnh và ghi chú trước khi chuyển dọn lượng lớn mảnh vụn, nếu bạn có thể làm an toàn từ mặt đất. Việc ghi nhận tốt có thể hỗ trợ bảo hiểm và giảm tranh cãi về sau.
Chụp ảnh rõ ràng của:
- Toàn bộ ngôi nhà từ vài góc
- Thân cây, các cành gãy, tấm gốc/rễ (root plate), và vị trí cây đã đổ vào
- Hư hỏng mái, máng xối, vách ốp, cửa sổ, ống khói, hàng rào và xe cộ
- Bất kỳ đường dây điện nào ở gần, khu vực đồng hồ (meter area) hoặc trụ cấp điện (service mast) từ khoảng cách an toàn
- Rò rỉ nước trong nhà, vết nứt trần, lớp cách nhiệt ướt, hoặc vách thạch cao bị sập
Ghi lại:
- Ngày và giờ
- Cơn bão/sự kiện đã xảy ra
- Thời điểm bạn nhận ra có hư hại
- Bất kỳ bước xử lý khẩn cấp nào bạn đã làm, như che bạt bởi thợ mái hoặc tắt các tiện ích (utilities)
- Tên những người bạn đã trao đổi với bên bảo hiểm, công ty điện lực và công ty cây
Giữ hóa đơn cho các chi phí khẩn cấp như bạt che, tiền khách sạn nếu bên bảo hiểm của bạn chấp thuận, và các sửa chữa tạm thời.
Đừng để việc dọn dẹp làm mất bằng chứng mà bạn có thể cần cho yêu cầu bồi thường của mình. Đồng thời, đa số hợp đồng yêu cầu chủ nhà có các bước hợp lý để ngăn ngừa thiệt hại thêm, chẳng hạn như dừng tình trạng nước xâm nhập đang hoạt động khi đã an toàn. Bên bảo hiểm của bạn có thể cho bạn biết họ muốn giữ lại gì.
Nếu cây không đổ hoàn toàn nhưng trước đó đã bị nứt, nghiêng, hoặc chết, điều đó có thể quan trọng về sau. Dưới đây là các dấu hiệu cảnh báo mà nhiều chủ nhà thường bỏ sót: dấu hiệu của một cây nguy hiểm.
Cách xử lý dọn cây khẩn cấp thường diễn ra như thế nào
Khi công ty cây đến nơi, mục tiêu thường là làm cho khu vực an toàn trước, rồi tháo bỏ trọng lượng lên kết cấu theo cách được kiểm soát. Việc này không giống với dọn cây trong sân sau theo cách bình thường.
Một công việc khẩn cấp thường có thể bao gồm:
- Kiểm tra an toàn vị trí về các nguy cơ trên cao, giới hạn tiếp cận, và liệu các tiện ích có cần bảo đảm khu vực trước hay không.
- Ổn định khu vực làm việc để cành và các đoạn thân không lăn hoặc đâm sâu hơn vào mái.
- Dỡ bỏ theo từng phần bằng dây thừng, hệ treo (rigging), cần cẩu, hoặc tiếp cận bằng xe nâng rổ (bucket) nếu đủ không gian.
- Vận chuyển mảnh vụn ra khỏi hiện trường hoặc xếp vật liệu đã cắt vào chỗ mà bên bảo hiểm của bạn muốn giữ tạm.
- Che bạt hoặc bảo vệ thời tiết tạm thời bởi đúng đơn vị chuyên môn nếu mái bị mở ra.
Trước khi thuê, hãy hỏi các câu hỏi này:
- Bạn có được cấp phép và có bảo hiểm cho loại công việc này tại khu vực của tôi không?
- Bạn có thể cung cấp bằng chứng bảo hiểm trách nhiệm (liability) và bảo hiểm bồi thường tai nạn lao động mà tôi có thể tự kiểm tra không?
- Ai chịu trách nhiệm bảo vệ đường lái xe, bãi cỏ và hàng rào khỏi hư hại do thiết bị?
- Phạm vi công việc bằng văn bản của bạn có bao gồm vận chuyển đi (haul-away), dọn thân cây (log removal) và dọn dẹp không?
- Bạn có chỉ dọn phần cây nằm trên nhà, hay sẽ là toàn bộ cây?
- Nếu để lại gốc cây (stump), việc mài gốc có bao gồm sẵn hay là dịch vụ riêng?
- Có cần xin giấy phép nếu đây là cây được bảo vệ hoặc cây di sản ở thành phố/quận của tôi không?
Quy định địa phương khác nhau. Một số nơi yêu cầu giấy phép cho các cây được bảo vệ ngay cả sau khi có bão, trong khi nơi khác có thể cho phép làm việc khẩn cấp trước rồi nộp hồ sơ ghi nhận sau. Công ty cây hoặc thành phố của bạn có thể giải thích quy trình địa phương, nhưng nếu bạn có câu hỏi pháp lý, hãy liên hệ trực tiếp với cơ quan có thẩm quyền.
Để biết thêm chi tiết dịch vụ liên quan và mức giá thường gặp, xem dịch vụ cây khẩn cấp và cắt bỏ cây.
Có thể tốn bao nhiêu, và vì sao chủ nhà hay bị “làm giá”
Làm việc cắt dọn cây khẩn cấp trên nhà thường rất đắt vì công việc nguy hiểm, cần xử lý nhanh và có thể cần thiết bị chuyên dụng.
Chỉ là mức giá tham khảo, không phải báo giá hay cam kết:
- Dọn dẹp khẩn cấp/bão: $500-$5,000+
- Cắt bỏ cây: $400-$2,000+ cho nhiều công việc phổ biến, với những trường hợp cắt bỏ lớn hoặc phức tạp thường cao hơn
- Cắt tỉa/pruning: $250-$1,200
- Mài gốc cây: $100-$500
Giá thực tế phụ thuộc vào:
- Kích thước và loài cây
- Vị trí và khả năng tiếp cận khu vực quanh nhà và sân
- Các nguy cơ, gồm tải trọng mái, công trình lân cận và tiện ích
- Có cần cần cẩu hoặc hệ treo đặc biệt hay không
- Mức độ vận chuyển đi mảnh vụn và dọn dẹp
- Khu vực địa phương của bạn và nhu cầu sau bão
Sau một cơn bão lan rộng, hãy đề phòng những người gõ cửa “săn bão” (storm-chasing). Dấu hiệu cảnh báo thường gặp:
- Họ tự đến không hẹn trước và nói rằng họ đang "làm việc trong khu vực"
- Họ thúc ép bạn trả tiền mặt ngay trước
- Họ không thể đưa ra bảo hiểm thật sự để bạn tự kiểm tra
- Họ muốn bạn ký hợp đồng mơ hồ ngay tại chỗ
- Họ nói "bảo hiểm sẽ chi trả" nhưng không đưa ra phạm vi công việc bằng văn bản rõ ràng
Hãy bảo vệ bạn bằng cách:
- So sánh 2-3 báo giá bằng văn bản khi tình huống đủ ổn định để làm việc đó
- Đảm bảo mỗi báo giá liệt kê cùng một phạm vi công việc
- Tuyệt đối không trả toàn bộ số tiền ngay từ đầu
- Chỉ thanh toán phần cuối sau khi công việc đã thỏa thuận hoàn tất
- Bạn so sánh báo giá, bạn là người chọn thuê, và bạn giữ lại khoản thanh toán cuối cùng
Nếu bạn muốn xem hướng dẫn giá rộng hơn, xem chi phí dịch vụ cây.
Nên làm gì trong 24 đến 72 giờ tới
Sau khi xử lý xong nguy cơ ngay lập tức, hãy tập trung ngăn thiệt hại tăng thêm và sắp xếp giấy tờ.
- Làm theo hướng dẫn của bên bảo hiểm về kiểm tra, chụp ảnh và sửa chữa tạm thời.
- Nếu nhà bị lộ ra ngoài, hãy sắp xếp bảo vệ tạm thời như che bạt thông qua đúng đơn vị chuyên môn.
- Đưa trẻ em và thú cưng tránh xa khu vực bị hư hại.
- Yêu cầu công ty cây cung cấp hóa đơn và phạm vi công việc bằng văn bản, tách phần việc khẩn cấp với phần việc thêm nếu có.
- Nếu các cây khác trên khu đất trông có dấu hiệu nứt, rỗng ruột, bị bật gốc, hoặc mới nghiêng, hãy yêu cầu một cuộc đánh giá bởi arborist được chứng nhận ISA.
- Nếu còn lại gốc cây, hãy quyết định sau việc có tháo bỏ hay không. Thường đây là dịch vụ riêng: mài gốc cây.
Nếu không an toàn khi ở lại trong nhà, hãy hỏi công ty bảo hiểm của bạn những chi phí sinh hoạt tạm thời nào có thể được chi trả theo hợp đồng.
Điều quan trọng nhất là đơn giản: hãy xem trọng nguy cơ, dành thời gian đủ để xác minh bạn thuê ai, và lấy mọi thứ bằng văn bản.
Nếu cây đổ trúng nhà bạn, hãy đảm bảo mọi người an toàn trước, tránh xa dây điện, gọi 911 và công ty điện lực nếu có liên quan đến đường dây, sau đó gọi bên bảo hiểm và một công ty cây được cấp phép, có bảo hiểm. Hãy chụp ảnh từ một nơi an toàn, lấy phạm vi và giá bằng văn bản, tự xác minh bảo hiểm, và không bao giờ trả toàn bộ số tiền ngay từ đầu.